Xem lại 2 phần trước tại:
Nếu phần 1 và 2 tập trung vào một số nguyên tắc về tư duy trong bố cục thì phần này tập trung vào một nguyên tắc nền tảng trong bất cứ lĩnh vực thị giác nào: Tương phản (dĩ nhiên tương phản phải đi cùng với tương đồng/hài hoà). Chỉ cần bạn kiểm soát được tương phản thị giác là bạn đã có thể điều khiển được người xem nhìn thế nào vào khung hình.
Keyword nếu bạn muốn tìm hiểu thêm: visual contrast, visual principles.
09. Tạo sự tương phản
Nhiều người, khi chụp ảnh, đều muốn tạo ra tấm ảnh với những yếu tố hài hoà. Điều đó cũng dễ hiểu thôi vì sự hài hoà giúp người xem có cảm giác mọi yếu tố trong tấm ảnh đều thuộc về nhau, chúng đem lại sự dễ chịu cho mắt và cảm giác hài lòng.
Theo đó, sự hài hoà thường được hiểu là sự tương đồng, giống nhau. Tuy nhiên, với cách hiểu phổ biến này, những tấm ảnh hài hoà đôi khi sẽ trở nên nhàm chán vì mọi chủ thể đều hoạt động theo một cách thức y hệt nhau.
Chính vì thế, để giảm thiểu đi cảm giác nhàm chán, một tấm ảnh nên có những yếu tố tương phản làm điểm nhấn.
Các yếu tố tương phản không chỉ đến từ tính chất chủ thể; nghĩa là các chủ thể có đặc điểm, hình thức, tính ý niệm đối lập nhau. Mà các yếu tố tương phản có thể là các yếu tố hình thức như ánh sáng, màu sắc và cách sắp xếp chủ thể.
Tìm kiếm sự khác biệt, sự tương phản ở mọi nơi mà bạn khám phá. Và ghi lại, kiểm soát sự khác biệt đó khi đưa vào khung hình.
10. Tạo điểm nhấn
Như đã đề cập bên trên, một tấm ảnh thiếu điểm nhấn có thể trở thành một tấm ảnh nhàm chán, buồn tẻ.
Bên cạnh đó, ngoài việc giúp hình ảnh trở nên sinh động thì một ‘điểm nhấn’ còn giúp người xem định hình rõ thông tin trong ảnh: đâu là chủ thể chính, yếu tố quan trọng và đâu là chủ thể phụ, yếu tố làm nền.
Ngoài cách thức tạo sự tương phản, cũng là cách thức phổ quát, đã nêu bên trên. Chúng ta có thể tạo điểm nhấn bằng cách tập trung sự chú ý vào chủ thể, thông qua việc điều hướng các yếu tố trong ảnh.
Xem thêm bài viết Hướng bố cục: Kiểm soát cách mắt di chuyển trong khung hình (Phần 04) để biết thêm về việc điều hướng chuyển động.
Trong tất cả các vùng gây chú ý về thị giác trong khung hình, nơi nào có tương phản thị giác mặt mẽ nhất sẽ trở thành điểm nhấn, lôi kéo sự tập trung của người xem.
11. Chú ý vào tỷ lệ
Tỷ lệ ở đây chẳng liên quan gì đến tỷ lệ vàng hoặc các tỷ lệ toán học khác. Bạn có thể hiểu theo cách đơn giản nhất, là rằng tỷ lệ ý chỉ đến kích cỡ của chủ thể, các yếu tố và không gian trong ảnh.
Việc chú ý đến tỷ lệ các yếu tố xuất hiện có thể giúp chúng ta kiểm soát thông tin, tạo chiều sâu và sự tương phản. Tinh tế hơn, không chỉ sử dụng tỷ lệ để tạo các hiệu ứng về thi giác, bạn có thể biến chúng thành một biểu tượng để truyền tải thông điệp ảnh.
Trong này hình ảnh một đứa trẻ nhỏ xuất hiện từ một không gian tối tăm rộng lớn giữa một thế giới tràn ngập ánh nắng, nơi có dường như không có ranh giới giữa sự an toàn của ngôi nhà và vùng hoang dã tuyệt vời. Kích thước và tỷ lệ của đứa trẻ so với mọi thứ khác trong ảnh là những gì mang lại cho bức ảnh này sức mạnh của nó. Ngoài ra, dễ nhận thấy có sự tương phản của đứa trẻ với bộ đồ trắng trên nền đen phía sau.
Xem thêm bài viết về Ngôn ngữ khung hình: cỡ cảnh (Phần 07)
12. Tạo sự chuyển động
Như chúng ta đã biết, nhiếp ảnh có thể ‘đóng băng khoảnh khắc‘. Đây là tính chất thú vị và riêng biệt của thể loại này. Vì thế, một tấm ảnh ‘đóng băng’ chuyển động sẽ thu hút người xem từ cái nhìn đầu tiên.
Sự chuyển động, không chỉ được hiểu là một hành động nào đó được ghi lại bởi tấm ảnh. Một tấm ảnh còn có sức mạnh nhiều hơn thế.
Sự chuyển động trong hình ảnh có thể đến từ yếu tố thị giác. Tức là người chụp tạo ra những yếu tố giúp mắt được chuyển động khắp khung hình. Từ đó, tạo ra cảm giác cho người xem rằng những yếu tố trong ảnh cũng đang ‘chuyển động’.
Mắt khi nhìn khung hình thì mắt đã có sự chuyển động rồi, nhưng điều cần nắm ở phần này chính là học cách làm sao để kiểm soát mắt người xem làm cho họ nhìn theo một trình tự mà chúng ta định sẵn.
Kết
Việc hiểu về những nguyên tắc – nguyên lý thị giác là vô cùng quan trọng để tạo ra một khung hình chuẩn chỉnh đúng nghĩa. Thực hành bố cục cần sự nhạy cảm của đôi mắt hơn là áp dụng vô tội vạ những công thức. Sự nhạy cảm với hình ảnh quan trọng lắm, bạn phải rèn luyện nó nếu muốn chụp ảnh đẹp. Ghi nhớ điều này nghen!
Bạn có thể tham gia khoá học này để hiểu hơn về Nguyên lý thị giác (miễn phí) từ Coursera nhé!
