Phân tích ảnh: Vessel Collection – Rebecca Horne (Phần 06)

Mục lục Ẩn
1 Tiến hành phân tích ảnh
1.1 Bước 1: Liệt kê những thông tin xuất hiện trên bề mặt ảnh – nghĩa đen của ảnh
1.2 Bước 2: Tìm kiếm thông tin bên ngoài
1.2.1 Ngữ cảnh ngoài
1.2.2 Ngữ cảnh liên hệ
1.3 Bước 3: Diễn giải thông điệp của hình ảnh
2 Kết luận

Sự sống đang chuyển dịch. Từ nơi vô cùng sang nơi vô hạn.

Phân tích ảnh. Tư duy nhiếp ảnh.
  • Tựa đề: Untitiled 4
  • Dự án: Verssel Collection (Bộ sưu tập những bình nước)
  • Nhiếp ảnh gia: Rebecca Horne

Tiến hành phân tích ảnh

Bước 1: Liệt kê những thông tin xuất hiện trên bề mặt ảnh – nghĩa đen của ảnh

Trước khi nhận định nội dung của tấm ảnh, chúng ta, thoạt đầu, bị ấn tượng bởi sự tương phản về tính chất của hai chiếc bình nước: một vật thể 3 chiều và 2 chiều.

Tại sao lại có sự khác biệt như vậy?

Đây là câu hỏi quan trọng xuyên suốt quá trình phân tích ảnh. Bởi lẽ sự khác biệt lớn này chính là điểm mấu chốt giúp người xem tìm ra thông điệp mà nhiếp ảnh gia muốn truyền tải. Điều này cũng giải thích lý do tại sao người chụp lại hiển thị sự mâu thuẫn rõ ràng như thế trong hình ảnh.

Chi tiết hơn, có thể tóm gọn nội dung (nghĩa đen) của hình ảnh thông qua một câu: một người (được đại diện bởi cánh tay) đang đổ nước từ chiếc bình 3D sang chiếc bình 2D.

Lưu ý, việc hiểu nội dung hình ảnh một cách gắn gọn thật sự rất cần thiết; nó giúp chúng ta nhận định rõ ràng, cơ bản những sự kiện trực quan đang xảy ra – đây là những ‘gợi ý’ ban đầu.

Tuy nhiên, những ‘gợi ý’ này có vẻ trêu ngươi người xem ảnh bằng sự mập mờ giữa tính chất 3 chiều và 2 chiều của chủ thể. Bên cạnh đó, một câu hỏi ‘to đùng’ xuất hiện khi chúng ta bắt đầu tìm hiểu về tấm ảnh: tại sao lại là những bình nước, như cái tên của dự án?

Thật khó để trả lời chỉ với những thông tin ít ỏi từ tấm ảnh.

Không dừng lại ở đó, một yếu tố khác, không kém phần quan trọng, cần được chú ý trong bước này, đó là không gian bên trong tấm ảnh. Không gian bên trong, thoạt nghĩ, có vẻ chỉ là nơi tạo tiền đề để chủ thể xuất hiện. Không hẳn thế, bản thân không gian có thể ảnh hưởng tính chất của nó lên chủ thể, và ngược lại. Hãy nghĩ xem liệu con người có thể tồn tại nếu thiếu đi trái đất? Quay lại vấn đề, không gian bên trong tấm ảnh xuất hiện vô cùng mơ hồ. Nó mơ hồ không phải vì nó chỉ là một phông nền trắng trơn không tiết lộ chút thông tin gì; mà ngược lại, có gây sự bối rối về việc liệu đây là không gian 3 chiều hay 2 chiều (theo cách tấm ảnh mô tả). Chúng ta khó lòng xác nhận bởi phông nền này không biểu hiện chút chiều sâu nào.

Vô vàn câu hỏi được đặt ra, nhưng không thể giải đáp với những thông tin ít ỏi trên bề mặt ảnh. Để tím kiếm câu trả lời, chúng ta buộc phải truy tìm những ‘manh mối’ bên ngoài.

Bước 2: Tìm kiếm thông tin bên ngoài

Để tìm kiếm thông tin bên ngoài mà không bị vướn mắc vào lối suy diễn do đọc những thông tin không liên quan, chúng ta có thể chia nguồn thông tin này làm hai loại: ngữ cảnh ngoài và ngữ cảnh liên hệ.

Ngữ cảnh ngoài

Chúng ta có thể tìm thấy dự án Vesel Collection xuất hiện trên Lensculture và website của Rebecca Horne, có vẻ hai nguồn này cũng đủ để cung cấp thông tin.

Ngữ cảnh liên hệ

Chia sẻ của Rebecca Horne về dự án:

Khi còn nhỏ, tôi đã đi khai quật khảo cổ với cha mình. Những mảnh vỡ nhỏ và đầu mũi tên đã tiết lộ những câu chuyện làm phong phú vùng đất xung quanh chúng ta. Phần lớn tác phẩm nghệ thuật của tôi tưởng tượng ra những hiện tượng nhìn thấy và không nhìn thấy.

Tôi bị thôi thúc bởi những điều đối lập: Sự tương phản của tính phẳng với thể tích, tính trôi chảy với tĩnh lặng, của khoa học với siêu hình học. Kiến trúc là gì? Biểu tượng của cái bình là gì? Nó có phải là một nơi tiềm năng, không bao giờ kết thúc, luôn lấp đầy và trống rỗng, hay đi từ nơi này sang nơi khác?

Hình ảnh của tôi bắt đầu như những bức vẽ, sau đó trở thành những công trình tạm thời được chụp ảnh và sau đó lại trở nên phẳng.

Bên cạnh đó, cô cũng chia sẻ về hình ảnh của bản thân như sau: Hình ảnh của tôi là những chu kỳ. Hình ảnh của tôi là sự biểu diễn. Hình ảnh của tôi là những thử nghiệm. Chúng bắt đầu như những bản vẽ, và trở thành công trình xây dựng tạm thời trước khi được chụp ảnh và trở nên phẳng trở lại.

Rebecca Horne

Từ đó, chúng ta nhận định rằng hình ảnh của Rebecca Horne khám phá chủ đề chính về không gian vật lý, nơi chúng ta đang tồn tại. Cấu trúc hữu hình và vô hình của không gian, cũng như những vật thể xuất hiện bên trong. Từ đó, cô khám phá sâu sắc tính ý niệm của sự hữu hình và hư vô theo hướng vật lý.

Bước 3: Diễn giải thông điệp của hình ảnh

Liên hệ hai nguồn thông tin bên trên, những câu hỏi quan trọng đã được giải đáp.

Chiếc bình chứa nước, vừa là một biểu tượng cho sự tích trữ, chứa đựng của không gian – ‘nơi’ chúng ta tồn tại bên trên và bên trong bề mặt của nó. Bên cạnh đó, hình ảnh nước đại diện cho sự sống, vì một ‘nơi’ nếu không có nước sẽ tuyệt nhiên không tồn tại sự sống. Vì thế, hình ảnh chiếc bình chứa nước là một biểu tượng không thể tuyệt vời hơn để đại diện cho vũ trụ.

Trong khi chiếc bình 3D hiển nhiên có ‘sức chứa’ thì chiếc bình 2D lại có vẻ phẳng và rỗng, làm sao có thể chứa nước? Tấm ảnh thể hiện ngược lại: nước từ chiếc bình 3D đang chảy sang chiếc bình 2D.

Sự sống đang chuyển dịch. Từ nơi vô cùng sang nơi vô hạn. Chiếc bình 3 chiều, khi mất hết nước, nó sẽ trở nên trống rỗng – tạo tiền đề cho ‘sự chứa đựng’ kế tiếp. Trong khi đó, chiếc bình 2 chiều phẳng khi có đầy nước sẽ trở thành vật thể 3 chiều – bản thân nó trở thành vật chứa sự sống. Đó chính là tính chất của vũ trụ: tiềm năng vô hạn, như Rebecca Horne chia sẻ.

Tấm ảnh, dĩ nhiên, sẽ không có câu trả lời rõ ràng về ‘khám phá’ của Rebecca Horne, nếu có thể thì cô đã chẳng sử dụng hình ảnh để giao tiếp. Tấm ảnh chỉ ‘nói’ một cách đơn giản và mơ hồ về cái vô hạn của sự sống vũ trụ.

Ngôn ngữ luôn có giới hạn, và hình ảnh cũng thế. Nhưng cái vô hạn ấy nằm ở đâu? Nó nằm bên trong tâm trí của bạn.

Bạn sẽ cảm nhận cái vô hạn như thế nào?

Xem những bài phân tích ảnh khác tại ĐÂY

Kết luận

  • Một tấm ảnh tốt/hay/thú vị/có chiều sâu không thể nào tách rời khỏi ngữ cảnh của nó. Ngữ cảnh ở đây chính là góc nhìn, sự quan tâm của tác giả, cách tác giả sử dụng hình ảnh để tìm tòi, đặt ra những suy nghĩ để khám phá thể giới.
  • Bạn có thể chụp một tấm ảnh đẹp, điều đó tôi chắc chắn bạn có thể làm được. Nhưng gắn nó với suy tư và mối quan tâm của bạn về con người, cuộc sống – chưa chắc.
  • Thế nên, một tấm ảnh có sự đầu tư về mặt nội dung sẽ làm người ta nhớ lâu hơn là một lớp vỏ bọc vô hồn.
  • Chụp ảnh vui nhé bạn!
Đọc thêm