Thư viện hình ảnh: Thẩm mỹ cá nhân (Phần 05)

Ai cũng cần một thư viện cá nhân. Tuy nhiên, thư viện không chỉ bao gồm sách…

Nhiếp ảnh không chính thức được xem là một môn nghệ thuật, tuy nhiên ở khía cạnh nào đó, nó nên được xem là phương thức thực hành nghệ thuật.

Xem thêm bài viết Nhiếp ảnh: Phương thức thực hành nghệ thuật (phần 02)

Mỗi khi nhắc đến nghệ thuật, người ta sẽ gắn cụm từ này với ‘cái đẹp’. Bởi vì khi thực hành nghệ thuật, nghệ sĩ phải tạo ra cái đẹp, điều này không cần bàn cãi. Nếu sản phẩm của nghệ sĩ không mang dáng dấp của cái đẹp, nó không được xem là tác phẩm nghệ thuật, thậm chí không thể mang tính nghệ thuật.

Vậy, làm sao để chúng ta, những người mới bắt đầu tập tễnh bước vào lĩnh vực này, biết thế nào là cái đẹp và xây dựng cho mình thẩm mỹ cá nhân?

Thẩm mỹ cá nhân là gì?

Thẩm mỹ cá nhân đơn giản là việc nhận biết mình thích nhìn những gì. Sâu sắc hơn, nó là những suy nghĩ hay góc nhìn của bạn về vẻ đẹp.

Thế nào là đẹp? Bất cứ điều gì được cảm nhận một cách vui vẻ đều đẹp đẽ. Hạnh phúc là bản chất của vẻ đẹp.
— Sri Nisargadatta Maharaj

Nhiếp ảnh gia Joel-Peter Witkins với gu thẩm mỹ có phần kinh dị và độc đáo. Idolatry In Vacua, 2002 © Joel Peter Witkin

Ở phạm vi hẹp hơn, xét về khía cạnh nhiếp ảnh, thẩm mỹ cá nhân thể hiện ở nơi sở thích của một cá nhân về hình ảnh. Có bao giờ bạn ‘dừng chân’ ở một tấm ảnh lâu hơn những hình ảnh khác dù cho chính bạn vẫn chưa hiểu ý nghĩa mà tấm ảnh này truyền tải?

Đó là bởi vì hình thức tấm ảnh này ‘hợp’ với sở thích của bạn, về màu sắc, ánh sáng, bố cục,… hoặc trừu tượng hơn, mood của hình ảnh. Ở khía cạnh khác, sức hấp dẫn ban đầu của tấm ảnh có thể đến từ nhóm chủ thể mà ảnh thể hiện.

Tóm lại, hình thức là bất kỳ yếu tố nào xuất hiện trên bề mặt ảnh mà bạn nhận ra lập tức. Theo một cách tự nhiên, nó tác động đến bạn và khiến bạn ghi nhớ về hình ảnh đó. Đây chính là ‘manh mối’ đầu tiên để nhận diện về thẩm mỹ cá nhân của bạn.

Tuy nhiên, nên nhớ rằng, thẩm mỹ cá nhân không thể được xây dựng bằng cách xem một, hai tấm ảnh.

Xây dựng thẩm mỹ cá nhân

Như đã đề cập, bước đầu tiên và dễ dàng nhất để xác định thẩm mỹ cá nhân của bản thân là xem ảnh, xem nhiều ảnh. Tuy nhiên, sẽ không hiệu quả khi cứ xem ảnh một cách vô tri, hãy học cách xem ảnh bằng việc có ý thức mỗi khi bạn dừng lại ở một tấm ảnh nào đó. Biết mình thích gì ở tấm ảnh, nó thuộc kiểu ảnh hay thể loại nào và tại sao mình có hứng thú với thể loại này như vậy.

Và mỗi khi bạn ấn tượng với một tấm ảnh nào đó, hãy đưa nó vào thư viện cá nhân của bạn. Đây là một thư viện tập hợp những hình ảnh mà bạn thích, hay có ấn tượng. Với tập hợp lớn này, bạn dễ dàng chắt lọc và đúc kết được tính thẫm mỹ cá nhân của bản thân.

Bên cạnh đó, để tránh việc bạn ‘vô tình’ xây dựng cho mình tính thẩm mỹ có vẻ lỗi thời, hay nói cách khác là bị ‘sến’. Hãy tích cực cập nhật xu hướng chụp ảnh, tính thẩm mỹ và đề tài mà nhiều nhiếp ảnh gia đương đại đang hướng đến.

Marie in the Springtime © Gregory Eddi JonesMarie in the Springtime © Gregory Eddi Jones

Cuối cùng, không thể thiếu, Beyond Photography sẽ giới thiệu cho bạn những kênh và website hay để cập nhật xu hướng thẩm mỹ.

  1. LensCulture: https://www.lensculture.com/
  2. PHMuseum: https://phmuseum.com/
  3. Burn Magazine: https://www.burnmagazine.org/
  4. PhaseMagazine: https://www.phasesmag.com/
  5. Yogurt Magazine: https://yogurtmagazine.com/journal/
  6. Velvet Eyes: https://velveteyes.net/
  7. 1000 words: https://www.1000wordsmag.com/
  8. British Journal of Photography: https://www.bjp-online.com/
  9. Aint–Bad: https://www.aint-bad.com/category/article/
  10. C41Magazine: https://www.c41magazine.com

Đừng quên vào Discord của Beyond Photography để cập nhật thêm nhiều công cụ xem ảnh để nâng cao thẩm mỹ cá nhân: https://discord.com/invite/c4vwfKHcsT

Tại sao thẩm mỹ cá nhân lại quan trọng?

Cách bạn bị chú ý khi nhìn một tấm ảnh cũng sẽ hoạt động tương tự khi người khác xem ảnh của bạn. Vì thế, để tiếp cận nhóm khán giả riêng của mình, đầu tiên bạn phải ‘thu hút’ họ bởi hình thức hay tính thẩm mỹ của bức ảnh.

Đừng nghĩ rằng ‘một cuốn sách không thể được đánh giá chỉ qua bìa của nó!”, điều này không đúng. Kỹ thuật cũng là một phần trong cách bạn tư duy về nhiếp ảnh. Những nhiếp ảnh gia đại tài biết cách sử dụng các yếu tố kỹ thuật và hình thức để ‘tiết lộ’ manh mối về thông điệp; họ biến những yếu tố kỹ thuật khô khan thành những biểu tượng với nội hàm phong phú.

Bên cạnh đó, thẩm mỹ cá nhân còn là cách bạn suy nghĩ về cái đẹp. Bạn nghĩ như thế nào thì tấm ảnh sẽ ‘phản xạ’ theo cách ấy. Vì thế, để đánh giá một tấm ảnh có mang trong mình ‘vẻ đẹp’ nào hay không thì phải xét đến góc nhìn của người nghệ sĩ về cái đẹp. Liệu đó là một tấm ảnh hút mắt nhưng trống rỗng hay nó thật sự mang vẻ đẹp nội tại?

Tấm ảnh nhìn vô cùng bình thường, nhưng có thật sự như vậy? Ảnh do Jammie Holmes và Library Street Collective cung cấp. Ảnh của Azim Ohm.

Các bước để xây dựng thư viện hình ảnh cá nhân

  1. Xem ảnh đẹp mỗi ngày ở danh sách các trang web nhiếp ảnh đương đại mà BP đã cung cấp hoặc bất cứ nơi nào mà bạn thấy thích.
  2. Lưu lại những tấm ảnh khiến bạn:
    • Dừng lại thật thật lâu để quan sát
    • Khiến bạn có cảm xúc
    • Khiến bạn nghĩ nhiều hơn về bản thân
    • Truyền cảm hứng để bạn ra ngoài chụp ngay lập tức
    • Muốn học hỏi, bắt chước, tạo ra những tấm ảnh giống như vậy
    • Gợi ra ý tưởng cho bạn chụp
  3. Quan trọng: Mỗi khi lưu một tấm ảnh nào, hãy cố gắng nhớ tấm ảnh đó – lưu nó vào bộ nhớ thị giác của bạn (để sau này khi cần, các bạn chỉ cần quay lại folder để bốc ảnh mà không bị tốn nhiều thời gian tìm nó trên mạng)
Tuỳ vào mục đích mà các bạn có thể phân chia chi tiết cho thư viện hoặc đơn giản là ném những tấm ảnh bạn thích vào một folder. Nên cập nhật nó mỗi ngày.

Không gì tốt hơn là xây dựng cho mình một quỹ nhớ hình ảnh phong phú. Điều này giúp cho bạn có được sự nhạy cảm với hình ảnh, tránh bị ảnh hưởng bởi những thứ rập khuôn. Dần dần, bạn sẽ xây dựng được ‘thẩm mỹ’ riêng của bạn về hình ảnh.

Kết

Thẩm mỹ cá nhân rất quan trọng đối với một nghệ sĩ. Nó không chỉ thể hiện tư duy về nghệ thuật mà còn thể hiện ‘giọng nói cá nhân’ của nghệ sĩ trong vô vàn những người khác.

Vì thế, để không bị chết chìm trong biển người bao la thì chính bạn phải có thẩm mỹ cá nhân riêng. Đây là yếu tố đầu tiên và trực quan nhất để khán giả nhận biết cái tôi của bạn so với những nghệ sĩ khác.