Mục lục
Ánh sáng là yếu tố cơ bản nhưng vô cùng quan trọng của nhiếp ảnh. Trong phần này, Beyond Photography sẽ giới thiệu đến bạn những khái niệm cơ bản đề bạn có thể làm quen với ánh sáng trong nhiếp ảnh nói riêng và thị giác nói chung.
Phần 01: Các yếu tố thị giác (Phần 01): Đường nét (Line)
Phần 02: Các yếu tố thị giác (Phần 02): Hình dạng & Không gian
Hãy ngắm nhìn những bức ảnh vĩ đại của thế giới. Sự tôn trọng, hiểu biết và sự kiểm soát ánh sáng tốt cũng rất quan trọng trong cách tư duy chủ thể, vì một loại ánh sáng tốt/phù hợp sẽ giúp làm nổi bậc khía cạnh đặc trưng của chủ thể mà nhiếp ảnh gia muốn nhấn mạnh.
Cách chúng ta nhìn, cách chúng ta hiểu các đặc tính và cách chúng ta kiểm soát và điều chỉnh ánh sáng chính là yếu tố phân biệt những nhiếp ảnh gia xuất sắc với những người chụp ảnh bình thường. Với nhiều nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp, không có khái niệm ánh sáng “xấu”, chỉ là “điều kiện ánh sáng mang tính thách thức”.
Chất lượng ánh sáng (Quality)
Chất lượng ánh sáng của một tấm ảnh có thể góp phần tạo ra mood hình ảnh (tính chất/bầu không khí) khác nhau từ đó tác động đến cảm xúc của người xem.
Kích thước nguồn sáng có mối quan hệ trực tiếp với độ cứng hay mềm của ánh sáng.
Cụ thể, khi kích thước nguồn sáng càng nhỏ, ánh sáng càng cứng và tạo ra những bóng đổ sắc nét. Ngược lại, khi kích thước nguồn sáng lớn, ánh sáng sẽ mềm.
Nguồn sáng lớn: Giống như khi bạn chụp ảnh vào một ngày nhiều mây, ánh sáng sẽ bao trùm khắp mọi nơi, tạo ra những vùng bóng mờ ảo, mềm mại. Điều này giúp cho bức ảnh trông tự nhiên, dịu mắt và che đi những khuyết điểm nhỏ trên khuôn mặt hoặc vật thể.
Nguồn sáng nhỏ: Giống như ánh nắng mặt trời buổi trưa chiếu thẳng xuống, tạo ra những vùng sáng tối rõ rệt, bóng đổ sâu và có viền đen đậm. Điều này làm cho bức ảnh có độ tương phản cao, nổi bật chi tiết nhưng cũng có thể làm cho chủ thể trông cứng nhắc hơn.
Nói cách khác, chất lượng của bóng đổ mới là yếu tố quyết định ánh sáng cứng hay mềm, chứ không phải độ sáng của nguồn sáng.
Hướng sáng (Direction)
Những bức ảnh thường cung cấp các manh mối hữu ích giúp chúng ta hiểu được một chút về cách chúng được tạo ra. Điều này dẫn đến việc ta có thể hiểu được ý định của nhiếp ảnh gia.
Bóng đổ là một manh mối dễ thấy vì chúng cho chúng ta hiểu được về chất lượng và hướng của ánh sáng. Ánh sáng có thể chiếu từ phía trên, từ bên cạnh, đằng trước, từ phía dưới chủ thể hoặc phía sau. Thêm nữa, hướng ánh sáng có thể tạo ra những hiệu ứng mạnh mẽ về mặt cảm xúc.
Ví dụ, các nhân vật anh hùng trong poster phim hành động, ánh sáng được sử dụng để nhấn mạnh các đường trên khuôn mặt tính trên gương mặt hoặc cơ thể săn chắc. Ngược lại, một nhân vật phản diện thường được chiếu sáng từ dưới lên để tối đa hóa cảm giác đe dọa hay tà ác.
Ví dụ, trong các poster phim hành động, ánh sáng không chỉ đơn thuần chiếu sáng nhân vật mà còn là công cụ để truyền tải cảm xúc. Với các tạo hình anh hùng, ánh sáng được sử dụng để làm nổi bật những đường nét góc cạnh trên khuôn mặt và cơ thể, tạo nên vẻ ngoài hùng tráng và đầy uy lực, khơi gợi sự ngưỡng mộ và tin tưởng nơi người xem.
Ngược lại, nhân vật phản diện thường bị bao phủ trong bóng tối, chỉ có ánh sáng hắt lên từ dưới, tạo ra vẻ ngoài bí ẩn và đáng sợ, khiến người xem cảm thấy rùng mình.
Cường độ (Intensity) và Khoảng cách (Distance)
Cường độ thường được nhắc tới là độ sáng của nguồn sáng. Cường độ hoặc độ sáng là một trong những yếu tố đầu tiên bạn có thể nhận thấy về chất lượng của một nguồn sáng. Nó sáng hay tối/mờ? Nó sáng đến mức chỉ có thể là mặt trời hoặc một vụ nổ hạt nhân? Hay nó dịu đến mức phải là một ngọn nến hoặc một con đom đóm. Cường độ của một nguồn sáng thường báo hiệu cho người xem nguồn sáng đó là gì, ngay cả khi chính nguồn sáng đó không xuất hiện trong khung hình.
Cường độ của nguồn sáng ảnh hưởng tới sự sáng tối và tương phản trong hình ảnh. Cường độ sáng ảnh hưởng đến chất lượng bóng đổ, giúp ích cho việc bố cục hình ảnh và mang lại cảm giác về chiều sâu cho tấm ảnh.
Định luật bình phương nghịch đảo là một khái niệm quan trọng trong nhiếp ảnh, đặc biệt khi làm việc với ánh sáng. Nó mô tả mối quan hệ giữa cường độ ánh sáng và khoảng cách từ nguồn sáng đến đối tượng được chiếu sáng.
Cường độ ánh sáng giảm khi khoảng cách tăng: Càng di chuyển xa nguồn sáng, cường độ ánh sáng chiếu đến đối tượng sẽ giảm đi.
Tỷ lệ giảm: Cường độ ánh sáng giảm theo tỉ lệ nghịch với bình phương khoảng cách. Nghĩa là, nếu khoảng cách tăng gấp đôi, cường độ ánh sáng sẽ giảm đi 4 lần.
Ánh sáng hé lộ các chi tiết (Details)
Các chủ thể khác nhau đòi hỏi những cách xử lý khác nhau.
Chẳng hạn, ảnh chân dung đẹp thường cần nguồn sáng lớn, dịu để làm mềm và che giấu các nếp nhăn cũng như kết cấu tự nhiên của làn da. Ngược lại, những đường nét gồ ghề trên khuôn mặt của một người già yêu cầu nhiếp ảnh gia phải hé lộ các chi tiết những nếp nhăn ngẫu nhiên với sự tương phản rõ rệt, bằng cách sử dụng ánh sáng từ bên hông để nhấn mạnh kết cấu bề mặt da.
Ánh sáng tiết lộ kết cấu (Texture)
Kết cấu đơn giản là “cảm giác khi chạm vào” bề mặt nào đó. Kết cấu có thể được cảm nhận, mô tả bằng lời. Tuy nhiên, một tấm ảnh phẳng chỉ có thể giao tiếp qua bề mặt của nó, không có ánh sáng, kết cấu có thể bị chìm trong bóng tối.
Những nhiếp ảnh gia hiểu về ánh sáng, biết cách kiểm soát, sẽ làm nổi bật kết cấu theo nhiều cách sáng tạo để làm cho nó trở nên mạnh mẽ nhất trong giới hạn của hình ảnh hai chiều. Những nhiếp ảnh gia thành thạo và nhạy cảm sẽ học cách khai thác kết cấu bề mặt thông qua việc sử dụng ánh sáng, vị trí và góc nhìn một cách cẩn thận.
Ngoài những khía cạnh cơ bản nói trên, bạn có thể tiếp tục tìm hiểu về các thuộc tính còn lại của ánh sáng mà BP đã chia sẻ bên dưới hoặc hẹn gặp bạn ở lớp Lighting:
Post by @beyondphotography.vnView on Threads
- Độ tương phản (Contrast)
- Màu sắc (Color)
- Chất liệu và phản xạ ánh sáng (Material & Reflection)
- ..
Bản quyền bài viết thuộc về Beyond Photography, vui lòng không sao chép, reup dưới mọi hình thức.
