Dưới góc nhìn của việc tạo ra hình ảnh (image-making), bố cục được định nghĩa và thực hiện như sau:
1. Định nghĩa và Bản chất Cốt lõi
Bố cục (Composition) là ngôn ngữ của biểu đạt thị giác mà người nghệ sĩ sử dụng để truyền tải thế giới nội tâm của mình đến người khác, giúp họ tiếp nhận và đồng cảm.
- Bố cục là cách sắp xếp, kết hợp các thành phần bên trong khung hình để tạo thành một tổng thể có sự gắn kết chặt chẽ.
- Nó là một quá trình tổ chức không gian.
- Về bản chất, tinh hoa của bố cục là sự tổ chức, rõ ràng và đơn giản.
- Trong quá trình tạo hình, bố cục là cấu trúc nền tảng mà người nghệ sĩ cần suy nghĩ đến trước.
- Mọi bố cục tốt, bên dưới sự phức tạp của hình ảnh, về cơ bản đều bao gồm một số mảng tông màu được thiết kế tốt.
2. Vai trò và Mục đích trong việc Truyền tải Thông điệp
Mục tiêu của bố cục không chỉ là tạo ra hình ảnh đẹp mắt mà còn là kiểm soát cách người xem tương tác và giải mã thông tin trong hình ảnh.
- Gây chú ý và Điều hướng Mắt: Vai trò chính của bố cục là gây chú ý, điều hướng mắt người xem đúng với chủ đích của người thiết kế khung hình, tạo ra sự thuận mắt và hài hòa.
- Truyền tải Nội dung và Cảm xúc: Bố cục góp phần trong việc truyền tải nội dung của khung hình và tạo cảm xúc cho người xem. Nếu được thực hiện đúng cách, hình ảnh có sức mạnh khơi gợi những cảm xúc mạnh mẽ.
- Hình dung Câu chuyện: Mục đích của việc tạo ra hình ảnh (image-making) là hình dung câu chuyện và làm rõ ý chính của câu chuyện bằng cách sử dụng tất cả các yếu tố thị giác.
- Tạo Tầm nhìn 3D: Bố cục là yếu tố quyết định để tạo ra ảo ảnh về không gian 3 chiều trên mặt phẳng 2 chiều, bằng cách thao túng các tín hiệu hội họa (pictorial cues).
- Thiết lập Trật tự (Hierarchy): Bố cục cần kiểm soát mức độ thu hút thị giác (visual weight) của các thành phần để thiết lập Phân cấp thị giác (Hierarchy). Nếu không có sự kiểm soát này, khung hình sẽ trở nên hỗn loạn, gây mất tập trung.
Defeat of the White Jesus, Hugo Comte, 2021
3. Bố cục là Sự Lựa chọn và Diễn giải Chủ quan
Từ góc độ tạo ra hình ảnh (ví dụ: hội họa, nhiếp ảnh), bố cục thể hiện sự lựa chọn và diễn giải cá nhân của người nghệ sĩ đối với thực tế.
- Lựa chọn Chủ quan: Quá trình lựa chọn trong việc tạo ra hình ảnh luôn tiết lộ sự diễn giải của người tạo hình về những gì họ cho là phù hợp.
- Khung Hình và Định dạng: Bố cục tự điều chỉnh theo bề mặt cần bao phủ (kích thước và hình dạng của khung hình). Khung (frame) là một phần không thể thiếu của hình ảnh, vì không có hình ảnh nào tồn tại mà không có khung.
- Diễn giải Thực tế: Một hình ảnh không bao giờ là bản sao chính xác của vật thể thật, mà luôn là sự diễn giải hoặc mô tả về vật thể đó. Màu sắc, bố cục, và tâm trạng là tất cả các khía cạnh ảnh hưởng đến nội dung của hình ảnh.
- Trừu tượng hóa: Bố cục cho phép nghệ sĩ đơn giản hóa hoặc bóp méo thế giới vật chất (gọi là Hình ảnh trừu tượng), hoặc thậm chí tạo ra hình ảnh không mô tả bất cứ thứ gì có thể nhận ra trong thế giới thực (Hình ảnh phi đối tượng). Những nhiếp ảnh gia monochrome (ảnh đen trắng) đã phải đẩy tính trừu tượng và kịch tính trong thiết kế của họ, vì họ chỉ có thể làm được bấy nhiêu trong phòng tối.
Tóm lại, trong quá trình tạo ra hình ảnh, bố cục không chỉ đơn thuần là sắp đặt mà là sự can thiệp có chủ ý của nghệ sĩ (người tạo ra hình ảnh) vào việc kiểm soát không gian 2D để tạo ra ảo ảnh 3D, điều hướng sự chú ý, và truyền tải cảm xúc/câu chuyện bằng cách tổ chức các yếu tố thị giác thành một cấu trúc thống nhất và rõ ràng.
Bạn có thể tham khảo khóa học Bố cục của Beyond Photography tại LINK. Bản quyền bài viết thuộc về Beyond Photography, vui lòng không sao chép, reup dưới mọi hình thức.
