Thông qua cái chết bi thương tuyệt đẹp của Ophelia, Gregory Crewdson đã thể hiện mặt tối của xã hội một cách thần thoại (dường như những định kiến chưa bao giờ xuất hiện) một cách không tưởng.

Hình tượng Ophelia trong vở kịch Hamlet – Sharkpeare

Trong tác phẩm, nhân vật Ophelia là người Hamlet yêu. Trong cuộc chiến chính trị, Ophelia đã đồng ý giúp Claudius và Polonius tìm ra lý do tại sao Hamlet giả điên, cô chọn phe của cha mình chống lại người yêu.Khi Hamlet vô tình giết cha của Ophelia, điều này đã khiến cô trở nên điên loạn.

Sau một thời gian ngắn, Hamlet bắt đầu ngược đãi Ophelia đến mức cô ấy mất đi giác quan. Cuối cùng, Ophelia đã hoàn toàn điên dại và gieo mình xuống dòng nước.

Vì thế, nhân vật Ophelia trong vở kịch Hamlet đại diện cho các yếu tố sau:

• Ophelia đại diện cho sự nữ tính. Cái chết của Ophelia được tường thuật bằng những từ ngữ nhẹ nhàng, sâu sắc và thơ mộng nhất trong vở kịch.

• Ophelia đại diện cho một cuộc đời thụ động và luôn bị thao túng bởi tính nam (những nhân vật nam trong vở kịch bao gồm Hamlet, cha và anh trai).

Cái chết của Ophelia tượng trưng cho cuộc đời bị đàn áp bởi những nhân vật nam (đại diện cho tính nam) và sự đấu tranh cuối cùng cho phẩm giá bản thân. Phản ứng thờ ơ của Ophelia trước cái chết của bản thân cho thấy rằng cô chưa bao giờ kiểm soát được cuộc đời của chính mình, vì cô được cho là sẽ tuân theo kỳ vọng của người khác.

Việc tự sát biểu thị mong muốn một lần được kiểm soát cuộc sống của Ophelia.

Tìm hiểu thêm TẠI ĐÂY.

Hình tượng Ophelia được thể hiện trong Untitled (Ophelia), 2001 của Gregory Crewdson

Hình ảnh về Ophelia của Gregory Crewdson lấy cảm hứng từ tranh vẽ của John Everett Millais. Tuy nhiên, ông đã di chuyển địa điểm cái chết của Ophelia sang bối cảnh gia đình, cụ thể là một căn nhà ở vùng ngoại ô nước Mỹ.

Tác phẩm nghệ thuật này cố gắng đảo ngược nguyên mẫu Ophelia, nguyên mẫu này không phải là nhân vật của Shakespeare mà là như một hình tượng nghệ thuật nữ tính cụ thể. Nhưng, một lần nữa, vẫn tái hiện hình tượng Ophelia: người phụ nữ trong bức ảnh có làn da trắng bạch, mảnh mai và có vẻ vẫn còn khỏe mạnh; cô ấy đẹp ngay cả trong cái chết. Giống như Millais ’, Ophelia trong ảnh của Crewdson không rõ ràng có đang mở mắt hay không – có thể còn sống, nhưng hoàn toàn thụ động.

Crewdson đã nói:

Như tôi đã hình dung, người phụ nữ này chỉ sống trong ngôi nhà nhỏ trong suốt cuộc đời của mình, và điều gì dẫn lối, cho đến thời điểm này, sự tồn tại qua ngày của cô. Cô ấy đến cầu thang, và phòng khách của cô ấy bị ngập nước. Cô ấy chỉ chấp nhận hoàn cảnh và dìm mình xuống nước. … Tôi xem đây là một sự kiện xúc tác, một cái gì đó vừa đẹp vừa buồn.

Trong một bài phỏng vấn, Gregory Crewdson cho rằng nhân vật Ophelia cũng là một ‘khách thể’ trong ảnh tương tự như những vật dụng khác trong tấm ảnh, không phải ‘chủ thể’. Trạng thái giữa oject d’art (chủ thể nghệ thuật, thường là chủ thể có kích thước nhỏ) và sự kịch tính xây dựng cho nhân vật khẳng định lại các tranh cãi về giới tính; theo đó cơ thể phụ nữ bị xem là vật thể cho ánh nhìn của nam giới.

So sánh hai hình tượng Ophelia

Tựa đề “Untitled”

Không thể phủ nhận cô ấy là một biến thể của Ophelia, nhưng cô ấy không hẳn là Ophelia.

Tựa đề “Untitled” thể hiện sự vô danh tính của nhân vật trong ảnh (người ta không hề có thông tin về người mẫu). Điều này thể hiện sự cô độc (hoặc bị cô lập) của nhân vật, dù cô ấy có thật sự chết thì cũng không ai biết đến, tương tự như khi Ophelia tự gieo mình xuống nước.

Ophelia bị ‘đàn áp’

Gregory Crewdson đã ‘cài cắm’ sự đối lập giữa tính nữ và tính nam trong hình ảnh. Theo đó, những vật dụng trong căn nhà thể hiện sự mềm mại, chất liệu rèm cửa và trang phục của Ophelia cũng khá mềm và trong suốt. Sự trong suốt của chất liệu này thể hiện tính hai mặt: trong trẻo, ngây thơ và dễ bị ‘nhìn thấu’, điều khiển.

Bên cạnh đó, Crewdson đặt Ophelia vào một căn phòng kín, với màu chủ đạo là xanh lam (đại diện cho tính nam, đối lập với màu hồng) bị xỉn đi rất nhiều. Bên cạnh đó, không gian đại diện cho tính nam bởi các đường thẳng mạnh mẽ, áp đảo những đường cong mềm mại. Căn phòng tạo cảm giác ngột ngạt, tiêu cực này đang nhốt một Ophelia ‘đã chết’.

Hình ảnh ngôi nhà trong phân tâm học (Gregory Crewdson một phần ảnh hưởng bởi người cha là bác sĩ phân tâm học) đại diện cho nơi trú ngụ an toàn, nhưng hình ảnh ngôi nhà của Crewdson mang lại cảm giác hoàn toàn trái ngược. Một nơi cũ kỹ, ẩm mốc, ngập nước và u tối dù cho hình ảnh được nhấn bởi những tone màu ấm.

Sự điên loạn

Đầu tiên, yếu tố khiến người xem bối rối là thời điểm sự kiện diễn ra trong ảnh: là buổi sáng hay chiều tối? Quá khứ hay hiện đại? Sự nhận thức về thời gian dường như bị đảo lộn, điên đảo; tựa như sự nhận thức của một người bị nhốt quá lâu.

Và, một căn phòng bình thường tại sao lại ngập nước đến vậy? Liệu cảnh tượng chúng ta thấy trước mắt là hiện thực hay chỉ là mô phỏng góc nhìn của Ophelia (phiên bản Crewdson).

Bên cạnh đó, sự xuất hiện của chi tiết lọ thuốc và ly nước khiến chúng ta liên tưởng chứng trầm cảm của Ophelia, tương tự được mô tả trong Hamlet. Cùng với đó là những bức ảnh vô danh xuất hiện nơi cầu thang, chúng ta không có bất kỳ manh mối nào để biết họ là ai.

Hình ảnh cầu thang trong phân tâm học được thể hiện thông qua một cầu thang giấc mơ đại diện cho hoạt động tình dục, hình tượng đáng sợ này gợi lại sự lạm dụng của Hamlet khiến Ophelia ngày càng điên dại. Cùng với đó, hình ảnh căn phòng như một tầng hầm gợi lên ý niệm về những suy nghĩ vô thức, không thể kiểm soát.

Cái chết

Crewdson đã thay đổi không gian cái chết của Ophelia, từ không gian công cộng (dòng suối) sang không gian riêng tư: từ không gian thơ mộng, mềm mại của hoa cỏ sang không gian ngột ngạt bí bách và mang tính đe dọa hơn. Hành động này giúp tăng cường độ kịch tính và làm nổi bật các yếu tố có thể dẫn đến nguyên nhân cái chết của Ophelia ‘hiện đại’

Đồng thời việc thay đổi ngữ cảnh cũng thể hiện tuyên ngôn chính trị về vai trò của phụ nữ trong xã hội (những năm 2000s) luôn bị gắn liền với hình tượng người phụ nữ của gia đình.

Hình ảnh nước mang cảm giác đối lập, vừa mềm mại vừa dữ dội. Thân thể của Ophelia đang bị nước xâm chiếm một cách từ từ gợi rằng những làn sóng định kiến từ lâu đã tồn tại một cách âm thầm và tác động mạnh mẽ lên người phụ nữ. Tuy nhiên, nước chỉ ngập nửa người Ophelia, chúng ta không chắc rằng cô ấy đã chết hay chưa.

Tấm ảnh Untitled (Ophelia), 2001 của Gregory Crewdson thuộc dự án Twilight với tính thần thoại đã biến vùng ngoại ô nước Mỹ thành một nơi đầy kinh ngạc và tràn đầy những nỗi sợ. Untitled (Ophelia), 2001 thông qua hình tượng Ophelia được Crewdson ‘cải biên’ nhằm thể hiện nỗi sợ, bao hàm những triệu chứng bất ổn về tâm lý, của phụ nữ trong xã hội hiện đại (năm 2000s) bởi vì những định kiến về giới mà họ không thể thoát khỏi.

Thông qua cái chết bi thương tuyệt đẹp của Ophelia, Gregory Crewdson đã thể hiện mặt tối của xã hội một cách thần thoại (dường như những định kiến chưa bao giờ xuất hiện) một cách không tưởng.

Chi tiết máy nghe nhạc

Dù chỉ là chi tiết vô cùng nhỏ, xuất hiện ngay mép ảnh và dễ dàng bị bỏ qua; tuy nhiên có vẻ chiếc máy nghe nhạc lại có sự khác biệt vô cùng lớn với các đồ vật còn lại.

Âm nhạc là một trong những loại hình nghệ thuật, đại diện cho cái đẹp. Và, hình ảnh máy nghe nhạc mang một âm hưởng tích cực, đối lập với các chi tiết và không khí u tối của tấm ảnh. Cái đẹp này bị đẩy vào góc, dường như không muốn người ta nhìn thấy. Giống như một ‘bảo vật’.

Theo Crewdson, đây là cái chết đẹp và buồn. Tuy nhiên, ngoài vẻ đẹp của nhân vật và những gợi ý thì hình ảnh máy nghe nhạc giúp cái chết này trở nên đẹp đẽ và thiêng liêng hơn. Bởi vì máy nghe nhạc và Ophelia là 2 yếu tố duy nhất trong ảnh đại diện cho vẻ đẹp, sự thuần khiết; tách biệt và hoàn toàn với không gian ảnh.

Kết luận

Đây là một số gợi ý cho việc hiểu về hình ảnh của Untitled (Ophelia), 2001 của Gregory Crewdson. Bản quyền bài viết thuộc về Beyond Photography.