Phần 01: Các yếu tố thị giác (Phần 01): Đường nét (Line)
Phần 02: Các yếu tố thị giác (Phần 02): Hình dạng & Không gian
Phần 03: Các yếu tố thị giác (Phần 03): Ánh sáng (Light)
Hình dạng và không gian là hai yếu tố cơ bản và không thể tách rời trong nhiếp ảnh. Chúng cùng nhau tạo nên một bức ảnh hoàn chỉnh, truyền tải thông điệp và cảm xúc đến người xem.
Mục lục
Hình dạng (Shape)
Hình dạng là những mảnh ghép được tạo ra trong khung hình. Chúng giúp ta phân biệt đâu là cây, đâu là nhà, đâu là người… trong một bức ảnh. Giống như khi bạn vẽ một quả táo, đường viền xung quanh sẽ tạo thành hình dạng của quả táo đó. Hình dạng không chỉ giúp ta nhận biết các vật thể mà còn giúp chia bức ảnh thành nhiều phần khác nhau, tạo nên sự cân bằng và hài hòa.
Vai trò của Shape
- Tạo cấu trúc: Hình dạng đóng vai trò quan trọng trong tạo cấu trúc tổng thể của tác phẩm. Nó xác định sự sắp xếp và tổ chức các yếu tố, tạo ra một trật tự và cân đối trong bố cục.
- Tạo sự cân bằng và hài hoà: Hình dạng có thể tạo ra sự cân bằng và hài hoà. Sử dụng các hình dạng đối xứng hoặc cân đối có thể tạo ra một cảm giác hài hòa và ổn định.
- Tạo sự đa dạng và sự độc đáo: Hình dạng có thể mang đến sự đa dạng và sự độc đáo cho tác phẩm. Sử dụng các hình dạng khác nhau, độc đáo hoặc bất thường có thể tạo ra sự thu hút và sự chú ý của người xem.
- Truyền đạt ý nghĩa và cảm xúc: Hình dạng có thể truyền đạt ý nghĩa và cảm xúc trong tác phẩm. Sử dụng các hình dạng sắc nét, góc cạnh hoặc cong vòng có thể tạo ra một cảm giác năng động, mạnh mẽ hoặc yên bình, mềm mại.
- Tạo sự dẫn mắt: Hình dạng có thể hướng dẫn mắt của người xem di chuyển qua tác phẩm. Sử dụng các hình dạng hoặc đường cong có thể tạo ra một dòng chảy hoặc hướng dẫn mắt đi qua các yếu tố quan trọng (Liên quan tới yếu tố về Hướng trong Bố cục)
Trong nhiếp ảnh, cấu hình ba chiều được giảm xuống thành hai chiều, và do đó việc tạo ra sự nhận thức về cấu trúc của hình dạng rất quan trọng.
Vì lý do này, các nhiếp ảnh gia thường nói về các hình ảnh là “phẳng”, khi một chủ thể có thể được chụp mà không nhấn mạnh nhiều vào hình dạng hoặc không gian. Điều này có thể là kết quả của chiếu sáng kém hoặc vị trí kém, hoặc đơn giản là cảnh quá lộn xộn để cho phép một chủ thể duy nhất được cô lập và tập trung.
Vì vậy, để chụp được hình dạng của vật thể, hãy chú ý đến những yếu tố tác động sau đây.
Sử dụng không gian để làm rõ hình dạng
Hình dạng nổi bật nhất khi được đặt trên một nền đơn giản. Ví dụ, một hình tròn đen trên nền trắng sẽ rất dễ thấy và thu hút mọi ánh nhìn. Khi không có những chi tiết rườm rà xung quanh, ta sẽ tập trung hoàn toàn vào hình dạng đó. Điều này giống như khi chúng ta nhìn thấy một bóng đen trên tường vào ban đêm, ta sẽ dễ dàng nhận ra đó là hình dáng của một con mèo chẳng hạn.
Tưởng tượng bạn đang tìm một vật gì đó trong một căn phòng tối. Bạn sẽ dễ dàng tìm thấy nó hơn nếu vật đó có một màu sắc khác biệt so với các vật xung quanh. Trong việc xây dựng hình ảnh, đặc biệt là bố cục, khi một hình dạng nổi bật trên nền, nó sẽ giúp người xem tập trung vào đó. Đó chính là ý nghĩa của ‘tách biệt hình và nền – Figure & Ground.‘
Ánh sáng tiết lộ hình dạng
Các nhiếp ảnh gia giỏi thường biết cách sử dụng ánh sáng để làm cho đối tượng trông thật và rõ nét. Ánh sáng có thể khiến vật thể trông sáng hơn hoặc tối hơn, và bóng đổ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về hình dạng và vị trí của vật thể, giúp tạo nên chiều sâu, làm nổi bật các đường nét và tạo cảm giác ba chiều cho bức ảnh.
Không gian
Khi chụp ảnh, chúng ta thường tập trung vào đối tượng (chủ thể trong khung hình và cố gắng làm nổi bật nó), nhưng không gian xung quanh cũng rất quan trọng. Không gian không chỉ là phần còn lại trong khung hình mà còn là một công cụ mạnh mẽ để tạo nên một bức ảnh ấn tượng. Theo thuật ngữ nhiếp ảnh, không gian có thể là không gian hai chiều trên một bản in hoặc hình ảnh phẳng hoặc có thể có nghĩa là không gian ba chiều – không gian thực tế hoặc hiện tại tại hiện trường.
Không gian chính là chiếc cầu nối đưa chúng ta từ thế giới ba chiều vào một bức ảnh hai chiều. Nhờ khéo léo điều chỉnh khoảng cách và bố cục, nhiếp ảnh gia có thể tạo ra ảo giác về chiều sâu, khiến người xem cảm nhận được sự gần xa, trước sau của các vật thể trong khung hình
Không gian dương và không gian âm
Không gian âm (Negative space): Đây là phần trống, phần không có đối tượng trong bức ảnh. Nó thường đóng vai trò hỗ trợ, làm nổi bật đối tượng chính.
Không gian dương (Positive space): Đây là phần chứa đối tượng, phần có hình dạng, màu sắc. Nó đóng vai trò tích cực hơn, giúp chúng ta tập trung vào đối tượng và truyền tải thông điệp của bức ảnh.
Mối quan hệ Hình – Nền
Khi đối tượng và nền tương tự nhau về mặt thị giác, khả năng “đọc” hình ảnh của người xem bị cản trở. Điều này thường xảy ra khi nhiếp ảnh gia cố gắng đưa vào quá nhiều yếu tố hoặc sắp đặt khung hình kém.
Kết quả là, sự chú ý của người xem sẽ lang thang và, không có điểm chú ý rõ ràng, bất kỳ sự kết nối sâu hơn với hình ảnh sẽ biến mất. Mối quan hệ tiền cảnh/hậu cảnh có thể được cải thiện bằng cách tăng độ tương phản hoặc có sự khác biệt giữa hai yếu tố.
Mối quan hệ về mặt không gian
Mối quan hệ không gian đơn giản là cách mà các vật thể trong một bức ảnh được sắp xếp so với nhau. Nó giống như một bản đồ nhỏ trong hình ảnh, cho chúng ta biết cái gì ở gần cái gì, cái gì ở xa cái gì.
Mối quan hệ không gian rõ ràng giúp chúng ta dễ dàng hình dung ra bố cục của bức ảnh. Có một số bức ảnh khi nhìn vào, chúng ta cảm nhận được chiều sâu về mặt không gian, giống nh khung cảnh thực tế. Nhờ đó, người xem có thể “nhìn thấy” các vật thể trong ảnh ở những khoảng cách khác nhau.
Mối quan hệ không gian mơ hồ tạo ra sự tò mò và kích thích trí tưởng tượng của người xem. Nhiếp ảnh gia cố tình tạo ra những hiệu ứng thị giác khiến người xem nhầm lẫn về kích thước, khoảng cách hoặc hình dạng của các vật thể trong ảnh. Điều này tạo ra sự bất ngờ và thú vị.
Bản quyền bài viết thuộc về Beyond Photography, vui lòng không sao chép, reup dưới mọi hình thức.
