Mục lục
Các nghệ sĩ tiên phong, như họ tự nhận, thích phá vỡ những khuôn mẫu đã được chấp nhận trong nhiếp ảnh. Với trí tưởng tượng vô hạn, họ không ngại đạp đổ những nguyên tắc mà chính họ từng tuân thủ.
Một trong những cách tiếp cận mới là sử dụng những bức ảnh có kích thước lớn để phá vỡ quan niệm về tính xác thực của hình ảnh. Thay vì chỉ ghi lại sự thật, họ kết hợp các yếu tố thực tế theo những cách độc đáo, tạo nên những câu chuyện kỳ ảo và sáng tạo.
Các nghệ sĩ này không chỉ dừng lại ở nhiếp ảnh mà còn kết nối với nhiều lĩnh vực nghệ thuật khác như văn học, điện ảnh và sân khấu. Mục tiêu của họ là xóa mờ ranh giới giữa thực tế và tưởng tượng, thách thức cách nhìn nhận truyền thống của người xem.
Thông qua những bức ảnh phức tạp và đầy ẩn ý, họ tạo ra những câu chuyện kỳ lạ, khơi gợi sự tò mò và khám phá, đồng thời kiến tạo những huyền thoại mới trong nghệ thuật đương đại.
Dàn dựng khoảnh khắc mang tính gợi mở
Jeff Wall là một chuyên gia trong việc đánh lừa người xem với những chủ đề nhiếp ảnh trông có vẻ được chụp bất ngờ nhưng thực tế là kết quả của quá trình chuẩn bị tỉ mỉ và công phu.
Điều gì đã xảy ra? Tùy thuộc vào người xem để tái cấu trúc chuỗi sự kiện.
Picture for Woman (1979) không chỉ đơn giản là đại diện cho một cuộc gặp gỡ bình thường giữa một người đàn ông và một người phụ nữ trong phòng tập nhảy, mà còn là một sự sắp đặt phức tạp của bố cục được lấy cảm hứng từ bức tranh Bóng người trên cầu của Édouard Manet (1874).
Ảnh hưởng của điện ảnh và phim truyền hình tạo ra những tác phẩm nhiếp ảnh đẹp mắt về mặt kỹ thuật, đồng thời trông giống như những “cảnh quay tĩnh”. Không khí rợn ngợp trong phim Twin Peaks của David Lynch bao trùm lên những màn dàn dựng phức tạp của Gregory Crewdson, người có đội ngũ chụp ảnh hoành tráng như đạo diễn Hollywood.
Bản thân ông cũng nói rằng vấn đề là tạo ra thế giới riêng của mình, “Thế giới của tôi là một sân khấu mà tôi chiếu lên những bộ phim mang tính tâm lý”.
Với phong cách thẩm mỹ rắn rỏi, hình ảnh tinh tế và siêu bóng bẩy của Erwin Olaf lại mang đến bầu không khí bất ổn, tương tự như trong phim của Hitchcock. Để tạo ra những bức ảnh “khiến người xem phải ngoái cổ” theo nghĩa đen, nhiếp ảnh gia người Na Uy Per Barclay xây dựng những thứ ông gọi là “phòng dầu” (oil rooms).
Ví dụ, tại trụ sở cũ của Thomson ở Boulogne-Billancourt, ông đã đổ hơn 150.000 lít nước pha với dầu thải dày 5 cm lên sàn nhà rộng 115.000 mét vuông. Bề mặt gương phản chiếu tòa nhà, không gian nhân đôi lung linh trong một góc nhìn chóng mặt nhưng hư ảo.
Với những bối cảnh siêu thực kỳ quái hoặc tinh tế, Bernard Faucon gây chú ý vào những năm 1970 với một loạt các bức ảnh mà người mẫu đại diện cho trẻ em được đặt trong những tình huống mang tính đồng tính luyến ái.
Phá vỡ khuôn mẫu với những ý tưởng mới
Một người giỏi trong việc biến đổi chuẩn mực, là Cindy Sherman, người đảm nhận một loạt các vai trò trong loạt ảnh nổi tiếng của cô. Những bức ảnh không tiêu đề, lấy cảm hứng từ các khung hình của phim ảnh đương đại, được tái hiện lại bằng màu đen trắng.
Vậy mà người ta còn cáo buộc các nhiếp ảnh gia đương đại thiếu cảm hứng!
Những câu chuyện hình ảnh nguyên bản cũng có thể được xây dựng xung quanh những cử chỉ nhân tạo, những tư thế bất thường và những hình ảnh kỳ lạ.
Trong loạt ảnh có tựa đề “Pornography”, Édouard Leve tái hiện lại thể loại khiêu dâm, các vũ công múa những cảnh có thể xảy ra tại một bữa tiệc trao đổi vợ chồng, nhưng tất cả mọi người đều mặc quần áo – một hiệu ứng kích thích nghịch lý.
Phong cách kitsch đặc trưng của bộ đôi Pierre & Gilles mang lại những bức chân dung nổi bật hơn, những kịch bản có thể chịu ảnh hưởng bởi biểu tượng tôn giáo, các bức tranh khắc gỗ ban đầu hoặc tranh theo phong cách nhóm xã hội chủ nghĩa, và được trau chuốt bằng cách sử dụng những nét cọ nhỏ. Các ngôi sao Madonna, Catherine Deneuve, Arielle Dombasle và Serge Gainsbourg đã cho phép sự hiện diện của họ trong trò chơi nhỏ này.
***Kitsch là thuật ngữ chỉ những tác phẩm nghệ thuật, đồ trang trí hoặc thiết kế mà nhiều người cho là xấu, không có phong cách hoặc giả tạo. Nó thường được sử dụng để mô tả những sản phẩm hoặc phong cách mang tính chất tầm thường, nhưng đôi khi lại được yêu thích vì tính hài hước hoặc sự dễ thương của chúng.
Sandy Skoglund biến những khoảng không gian tĩnh lặng thành những chuỗi hình ảnh mơ mộng hoặc ám ảnh, những không gian tĩnh lặng bị xâm chiếm bởi những đàn động vật bay màu sắc rực rỡ. Những con vật của Kerstin Knorr được nhồi bông và sắp đặt trên những phông nền tinh tế, với những tông màu hài hòa.
Đó thực sự có thể là tiếng vọng chiến đấu cho rất nhiều nhiếp ảnh đương đại.
Bản quyền bài viết thuộc về Beyond Photography, vui lòng không sao chép, reup dưới mọi hình thức.
